PRIJEZDA I JELICA – Vidan Nikolić

Br. strana:
Povez : Tvrd, prošiveno
Format : 14×20,5 cm, latinica
Oblast : Psihologija, Psihoanaliza

Cena: 700,00 RSD
Cena na sajtu:
580,00 RSDUšteda: 120,00 RSD

Sadržaj:

PRIJEZDA I JELICA – Vidan Nikolić

Knjiga o turskoj opsadi Stalaća i i zahteva Osmanlija da im veliki vojskovođa Prijezda preda tri svoja dobra: vernu ljubu Jelicu, konja Ždrala i sablju navaliju. „Despot Đurađ Branković je gubio gradove i vraćao; gubio državu i opet je vraćao. Povremeno je sklapao mir, bio veći turski vazal od ujaka despota Stefana, uz veći harač. Gubio je decu i nije ih mogao vratiti; deca mu u turskim tamnicama kao taoci gubila oči i nisu mogla više do vida doći; deca gubila decu i nisu se mogla sa drugim dvorovima oroditi da bi se Srbija sa svetom povezivala, da bi dobila nove saveznike i stare učvrstila.

Pripovedač istorijskih priča, Vidan Nikolić u romanu “Prijezda i Jelica” kreće tragom usmenog pevača i nastoji da pokaže kako se jedan, u legendu pretvoren događaj, može gledati iz jednog sasvim osobenog ugla. Mada se, dobrim delom, kreće stazama istorijski verodostojnih činjenica, on uspeva da pronađe i one elemente o kojima istorija ne govori, a tiču se najdublje ljudske drame u jednom burnom vremenu.

Ovo kaže dr Radivoje Mikić o novom delu Vidana Nikolića, pisca koji živi i radi u Užicu, kao profesor.

Zašto knjiga “Prijezda i Jelica”?
– Moja književna preokupacija je prevashodno ono vreme za koje se u narodnoj tradiciji kaže: “Nastanuće pošljednje vrijeme, nestanuće ovce i pšenice i u polju pčele i cvijeta” – kaže Nikolić. – To je vreme kad se navršava 7.000 godina od postanja sveta (15. vek od rođenja Hrista) i najavljuje opšta kataklizam, jer se svet dovoljno nakupio grehova. I dok je Evropa otkrivala Novi svet, u Italiji zablistala renesansa, već se koristila nova otkrića kao barut, papir, kompas, u Srbiji, “kraljici zemalja”, posle nekoliko presudnih istorijskih događaja, stvarno je nastupilo vreme “kad su živi zavideli mrtvima”. Znači, za mene svaka tema iz tog perioda nije slučajna.

Kako stoji odnos građe i fikcije u romanu “Prijezda i Jelica”?
– Primarna građa za ovaj roman nije obimna. Tu su legende, narodne pesme o smrti vojvode Prijezde i o Todoru od Stalaća, biografija Stefana Lazarevića od Konstantina Filozofa. Ostaci materijalne kulture na lokalitetima u Stalaću i Petrusu kod Paraćina su ruinirani. Iako nije obimna, ta građa je dovoljna kao motivacija za roman, ali je po svoj prepoznatljivosti isuviše obavezujuća. S jedne strane, svako veće odstupanje od formirane slike o Prijezdi i Jelici kao epskim junacima, verovatno bi udaljavala čitaoca od knjige, a s druge strane, ako nema ništa literarno novo – to bi umanjilo svako interesovanje za knjigu. Trebalo je uslovno pomiriti legendu i istoriju. Na primer, u narodnoj epskoj pesmi “Smrt vojvode Prijezde” (u kojoj turski car opseda Stalać tražeći od vojvode Prijezde tri njegova dobra: vjernu ljubu Jelicu, konja Ždrala i sablju navaliju) Jelica kaže: “O, Prijezda, dragi gospodaru, Morava nas voda odranila, nek Morava voda i sarani!” – i onda skaču u Moravu sa bedema Stalaća. S druge strane, Konstantin Filozof pominje opsadu Stalaća, što je istorijski događaj i kaže. “U kuli se zadrža, čuvajući grad, neki blagorodni muž, dok sa kulom ne izgore, junačan kao neko od starih.” Završetak stalaćke drame nije isti u srednjovekovnom zapisu i narodnoj pesmi. I pored svih neslaganja, sva ova relevantna građa je na neki način našla mesto u romanu.
Šta za vas predstavlja pisanje istorijskog romana?
– Za mene je sam čin skupljanja građe, obilazak istorijskih lokaliteta, poseta muzejima, oblikovanje kompozicije, građenje likova – jedno posebno uživanje. Teško je pronaći one kreativne trenutke kad se mogu da vratim u prošlost, da se suživim i naprosto rekonstruišem vreme i oživim likove. Ne pripadam onim stvaraocima koji su disciplinovani i koji brzo stvaraju. Temu, likove, motive, pojedine epizode dugo nosim, pretačem, odmeravam, na kraju pokušavam da dobijem celinu. Ne umem da pišem po redu. Pišem po inspiraciji kako šta nadođe. Mislim da to nije dobro. Tako se često “pomrse konci” i roman ne može da ima onu finu uzročno-posledičnu povezanost. Međutim, kad roman izađe, to je isto kao kad čovek kupi konja i onda mu počne tražiti sto mana.

Vidan Nikolić je rođen 1947. god. u Bajnoj Basti. Na Filoloskom fakultetu u Beogradu je diplomirao, magistrirao i doktorirao. Objavio je dve stručne knjige i vise radova iz nauke o jeziku u domaćim i stranim naučnim časopisima i zbornicima.

Od istoga autora na našem sajtu možete pogledati i ove naslove: Ukleti izvori, Vrata greha

PRIJEZDA I JELICA – Vidan Nikolić

Pogledajte i našu stranicu online knjižara Vesela knjiga Valjevo na Facebook strani.

Knjige od istog autora:

Knjige iz iste oblasti:

Recenzije

Još nema komentara.

Budite prvi koji će napisati recenziju “PRIJEZDA I JELICA – Vidan Nikolić”

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Izbornik
0